نقش معنویت خداسو در پایداری یا فروریزش گرایش به دین در پسا بحران ، براساس آیات قرآن کریم

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 پردیسان بلوار امام صادق علیه السلام خیابان شهید ایمانی مجتمع ملاهادی سبزواری بلوک 1 واحد 34

2 پژوهشگاه حوزه و دانشگاه

چکیده

از دیرباز چگونگی مواجهه افراد با مشکلات در بحران‌ها از موضوعات مورد علاقه روان‌شناسان بوده است. در این میان، معنویت مذهبی، غالبا منبع نیروی مهمی هنگام مواجهه فرد با بحران است. از منظر اسلام، خدا، محور معنویت است. این تحقیق با هدف بررسی نقش معنویت بامحوریت خداوند، در پایداری یا فروریزش گرایش به دین در پسا بحران بر اساس آیات قرآن با روش کیفی تحلیل محتوای دینی (فهم پیشرفتۀ متن) انجام پذیرفت. یافته‌ها حاکیست تفاوت افراد در کیفیت باورهای اعتقادی‌شان و میزان معنویت خداسوی آنان در پیشا بحران، در نگرش آنان به دین در دوره بحران و هم چنین پایداری یا فروریزش آن در پسا بحران، تاثیرگذار است. افراد قبل از مواجهه با بحران دو دسته‌اند؛ افرادی که قبل از بحران، دارای معنویت خداسو بودند، پس از مواجهه با بحران، طبق همان گرایش اولیه خود و با تقویت بیشتر پیش خواهند رفت. اما افرادی که تا قبل از بحران، معنویتی خداسو نداشتند در مواجهه با بحران، با هدف بیرون رفت از بحران، به دین و معنویت گرایش پیدا می‌کنند اما پس از بیرون رفت از آن، گرایش خود را نیز از دست خواهند داد. با بررسی آیات نمونه این پژوهش، شرک، ناشکری، کفر، تسلط شیطان، اسراف، عدم امید به آخرت، پیمان‌شکنی، خودخواهی و تکبر ، مکر و نیرنگ از عوامل فروریزش گرایش به خدا در پسا بحران می‌باشد. در مقابل عبودیت، آخرت‌باوری، صبر، قدردانی، عمل صالح، اعتقاد به رحمانیت خداوند، تذکر و دقت در نعمت‌های الهی و اسناد رهایی از بحران به خداوند عوامل ثبات در پسا بحران هستند.

کلیدواژه‌ها