بررسی امکان وقوع بحرانهای اجتماعی ناشی از حوادث طبیعی در استان خوزستان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 کارشناسی ارشد مدیریت بحران، پژوهشگر دانشگاه صنعتی مالک اشتر، دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

2 استادیار دانشگاه صنعتی مالک اشتر، تهران، ایران

چکیده

این پژوهش امکان وقوع بحرانهای اجتماعی را پس از رخدادهای طبیعی در استان چندقومیتی خوزستان بررسی کرده است. پژوهش با روش مطالعه کتابخانه‌ای و مقالات مرتبط با موضوع و هم‌چنین جمع‌آوری داده‌های میدانی ازطریق پرسشنامه و مصاحبه انجام شده است. بررسی و تجزیه و تحلیل به دو صورت کمی ازطریق نرم‌افزار اس پی اس اس و کیفی انجام گرفته است. نتایج تحقیق نشان می‌دهد میان بهره‌وری مدیریت دولت و مدیریت بحران در کاهش بحران اجتماعی ناشی از حادثه طبیعی ارتباط مستقیم وجود دارد. مهمترین امکان وقوع بحران اجتماعی پس از حادثه طبیعی در استان خوزستان، فقر، تشدید اختلافات قومیتی، تبعیض، بی‌عدالتی و فراهم‌بودن بستر این چالشها از نتایج تحقیق قلمداد م‌شود. از مهمترین راهکارهای پیشگیری از بحرانهای اجتماعی، مدیریت صحیح و عدالت‌محور هر حادثه طبیعی در مناطق با تنوع قومیتی است. اصلاحات فرهنگی همچون تعدیل در تعصب قومی و آموزشهای صحیح ازطریق رسانه، مؤسسات و نهادهای آموزشی، راهکار دیگری برای پیشگیری از بحران اجتماعی ناشی از مخاطره در استان خوزستان است؛ گرچه رفع فقر و محرومیت‌زدایی، اولویت نخست مدیریت دولتی با رویکرد مدیریت بحران در مرحله پیشگیری است.

کلیدواژه‌ها


  1. دهقان، یدالله؛ کتابی، محمود و جعفری‌نژاد، مسعود (1395)، شکافهای اجتماعی و تأثیر آن بر شکل‌گیری و رشد رادیکالیسم در سوریه با تأکید بر شکاف‌های قومی مذهبی، دوفصلنامهعلمی ـ پژوهشیدانشسیاسی، س دوازدهم، ش دوم.
  2. پیشگاهی‌فرد، زهرا و حدادپور، امیر (1394)، جایگاه هویت قومی در همبستگی ملی (مطالعه موردی قوم عرب در خوزستان)، هشتمین کنگره انجمن ژئولوپلتیک ایران.
  3. محمدشفیعی، محمدرضا و محمدشفیعی، امیرحسین (1394)، بحران و راهکارهای مدیریتی آن، دومین کنفرانس بین‌المللی پژوهش در علوم و تکنولوژی، ترکیه، استانبول.
  4. عسکری‌پور، حبیب و دریایی، پریسا (1394)، تنوعات قومی فرصت یا تهدید، دومین کنفرانس بین‌المللی علوم رفتاری و مطالعات اجتماعی.
  5. برقی، حمید و معمار امامیه، متین (1395)، بررسی اثرات خشکسالی بر ساختار اقتصاد روستایی (مطالعه موردی: دهستان گلاب شهرستان کاشان)، مجلهپژوهشوبرنامه‌ریزیروستایی.
  6. کریمی‌فر، حسین (1393)، قومیتوامنیتپایدار(مطالعهموردیاستانخوزستان)، کنگره بین‌المللی فرهنگ و اندیشه دینی.
  7. کریم‌زاده، علی؛ علوی، سیدفواد و احمدی‌راد، علی (1392)، آسیب‌شناسی مسائل قومی در جامعه ایران (بررسی موردی عرب‌های ساکن شهرستان اهواز، علوم اجتماعی (دانشگاه آزاد شوشتر) ش20.
  8. قیم، عبدالنبی (1380)، نگاهی جامعه‌شناختی به زندگی و فرهنگ مردم عرب خوزستان، فصلنامه مطالعات ملی.
  9. امانپور، سعید و ظریفی، کوکب (1392)، ارزیابی خطر و خطرپذیری حوادث طبیعی و غیرمترقبه در استان خوزستان، دومین کنفزانس ملی مدیریت بحران.
  10. طرحانی، نعمت (1398)، شناساییابعاد،مؤلفه‌هاوشاخصهایبحرانهایاجتماعی، پدافندغیرعاملوامنیت.
  11. احمدی، حمید (1379)، قومیت و قوم‌گرایی در ایران از افسانه تا واقعیت، فصلنامه مطالعات ملی.
  12. عصاریان‌نژاد، حسین (1383)، امنیت و قومیت در جمهوری اسلامی ایران، ماهنامه دانشگاه عالی دفاع ملی، ش 48 و 49
  13. دژم‌خوی، صادق (1380)،گرایش‌هایقومیدرتبریز، اداره کل ارشاد آدربایجان.
  14. رمضان‌زاده، عبدالله (1376)، توسعه و چالشهای قومی، مجموعه مقالات همایش توسعه و امنیّت عمومی، وزارت کشور.
  15. گودرزی، حسین (1384)، مفاهیمبنیادین در مطالعات قومی، تمدنایرانی، تهران.
  16. فرخی، عباس (1386)، تأثیر عملکرد دولت مرکزی بر نقش‌آفرینی اقوام مرزنشین در ایران، مدیریتنظامی، شماره 26 .
  17. امام خامنه‌ای، سید علی (1379)، بیانات در دیدار مسئولین و کارگزاران نظام، 19 تیر، قابل بازیابی در: درگاه رسمی مقام معظم رهبری در اینترنت.
  18. ایوبی، حجت‌الله (1377)، شکافهای قومی و خشونت در پیکارهای سیاسی، فصلنامه مطالعات راهبردی، پیش شماره اول.
  19. دیوسالار، مجید (1387)، پگاه حوزه، ش 251.
  20. ابراهیم‌آباد، غلامرضا (1390)، نسبتهویتملیووحدتملیدرایران، تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک.
  21. صالحی امیری، سیدرضا،مدیریتمنازعاتقومیدرایران، تهران: مرکز تحقیقات استراتژیک مجمع تشخیص .
  22. تاجیک، محمدرضا (1383)، روایت، غیریت و هویت در میان ایرانیان، تهران: فرهنگ گفتمان.
  23. کسروی، احمد (1362)، تاریخ پانصدساله خوزستان، ج۱، تهران.
  24. میرزا ظل‌السلطان،‌ مسعود (1350)، نگاهی‌ به‌ زندگی‌ و آداب‌ و سنن‌ در ایلات‌ هفت‌لنگ‌ و چهارلنگ‌، تهران: نشرکریمی.
  25. کریمی‌پور، کوثر و کریمی‌پور، یدالله (1384)، عرب‌های خوزستان: واگرایی و همگرایی، نشریه پژوهش‌های جغرافیایی.
  26. دهخدا، علی‌اکبر (1377)، لغت‌نامه دهخدا، ج 4، تهران: دانشگاه تهران.
  27. سایکس، سرپرسی (1362)، کتاب تاریخ ایران، ج دوم، ترجمه محمد فخرداعی گیلانی، تهران:انتشارات نگاه.
  28. پیمان، حبیب‌الله (1347)، کتاب ایل قشقایی، تهران: نشر دانشگاه تهران.
  29. دشتبان، حسین (1397)، امنیت اجتماعی در ایران، تهران: پژوهشگاه علوم انسانی و مطالعات فرهنگی.
  30. آراسته‌خواه، محمد (1381)، فرهنگاصطلاحاتعلمی ـ اجتماعی، تهران.
  31. ساوه درودی، مصطفی و عسگری، شاداب (1392)، زمینه‌های بروز بحرانهای اجتماعی، چیستی و چگونگی، فصلنامهاطلاعاتیحفاظتیجامعهاطلاعاتی، س چهارم، ش چهارم.
  32. ناکینی، محسن (1396)، تأثیر سازماندهی در مدیریت بحرانهای اجتماعی،فصلنامهعلمی ـ ترویجیپدافندغیر عامل وامنیت، س ششم، ش 18.
  33. پیغمبردوست، سعید (1388)، ارتشوقومیتهایمرزنشیندرامنیتملی، تهران: دانشکده علوم و فنون فارابی.
  34. پورسعید، فرزاد (1396)، نارضایتیاجتماعی،فرصتسیاسیوناآرامیخیابانی، تهران: پژوهشکده مطالعات راهبردی.
  35. درگاهی، حسین (1396)، تحلیل چالشهای رشد اقتصادی ایران، رویکرد الگوی اقتصادسنجی کلان، فصلنامه علمی ـ پژوهشی برنامه‌ریزی و بودجه، س 22، ش 2.
  36. موسوی، سیدصدرالدین و قربی، سیدمحمدجواد (1392)، روشهای تحقق امنیت فرهنگی در منظومه فکری امام خمینی(ره)، مجله پاسداری فرهنگی انقلاب اسلامی.
  37. صالح‌نیا، علی و بختیاری، حسین (1397)، اولویت‌بندی تهدیدات امنیت ملی جمهوری اسلامی ایران با روش تحلیل سلسله مراتبی، مطالعات راهبردی و سیاست گذاری عمومی، دوره 8، شماره 27.
  38. ﻣﺪاری، اﺑﺮاﻫﻴﻢ (1388)، ﺟﻐﺮاﻓﻴﺎی اﺳﺘﺎن ﺧﻮزﺳﺘﺎن، چ ﻫﻢ، تهران: ﭼﺎپ و ﻧﺸﺮ ﻛﺘﺎبﻫﺎی درﺳﻲ.
  39. داودﻧﮋاد، ﻏﻼمرﺿﺎ (1386)، ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ ﺧﻮزﺳﺘﺎن، اهواز: اﻧﺘﺸﺎرات اﺳﺘﺎﻧﺪاری ﺧﻮزﺳﺘﺎن.
  40. اﺳﺘﺎﻧﺪاری ﺧﻮزﺳﺘﺎن، ﻣﻌﺎوﻧﺖ اﻣﻮر ﻋﻤﺮاﻧﻲ (1389)، ﺷﻨﺎﺧﺖ ﺑﻼﻳﺎی ﻃﺒﻴﻌﻲ و راهﻫﺎی ﭘﻴﺸﮕﻴﺮی آن، اهواز: ﭼﺎپ اﺳﺘﺎﻧﺪاری.
  41. اﺳﺘﺎﻧﺪاری ﺧﻮزﺳﺘﺎن (1382)، ﮔﺰارش ﺧﺴﺎرات وارده ﺑﺮ ﻣﻴﮕﻮی ﭼﻮﻳﺒﺪه آﺑﺎدان، اهواز: ﭼﺎپ ﺣﻮادث ﻏﻴﺮﻣﺘﺮﻗﺒﻪ اﺳﺘﺎن.
  42. خاکی، غلامرضا (1382)، روش تحقیق، تهران: بازتاب.
  43. فتحی آشتیانی، علی (1389)، آزمونهای روانشناختی، تهران: بعثت.
  44. سازمان علمی و آموزش فرادرس (1398)، مجله مجازی فرادرس، آمار و داده کاوی.

45. Laura dugan

46. Objective

47. Subjective

48. Khamenei.ir

49. Irredentism

50. Likert scale

51. Rensis Likert

52. Kolmogorov-Smirnov

53. Correlation Coefficient

54. Spearman

  1. 55.  [1]. Professor Laura J. Dugan

56. Department of Criminology and Criminal Justice

57. THE IMPACT OF NATURAL DISASTERS ON KURDISH TERRORISM IN TURKEY 1987-2011: THE IMPORTANCE OF ADEQUATE GOVERNMENT RESPONSES TO NATURAL DISASTERS. Daren Geoffrey Fisher, Master of Arts, 2014

  1. 58.   Krosnick, Jon A.; Fabrigar, Leandre R. (1997-01-01). Lyberg, Lars, ed. Designing Rating Scales for Effective Measurement in Surveys. John Wiley & Sons, Inc. pp. 141–