دانشگاه جامع امام حسین(ع)مدیریت بحرانهای اجتماعی3115-794718120260522پیشگفتار: ابرقدرتی ایران ، فرصتی از دل بحران210893FAغلامرضاپورحیدری زادهگروه فارماکولوژی و سم شناسی، دانشکده داروسازی، دانشگاه علوم پزشکی بقیه الله عجJournal Article20260714ابرقدرتی ایران ، فرصتی از دل بحران<br /><br />مقدمه: با وقوع انقلاب اسلامی به رهبری فیلسوف، عارف ، فقیه و حکیم یگانه روزگار حضرت امام خمینی (ره)، ایران مستقل و آزاد با نام جمهوری اسلامی ایران متولد گردید. این پدیده بزرگ از بدو تولد با دشمنی های گوناگون مواجه گردید و در آغاز با گذر از گردنه های گوناگون و عبور از تنگناهای متعدد از تجزیه طلبی قومی، مذهبی و نژادی گرفته تا جنگ تحمیلی هشت ساله، تحریم های نظامی و اقتصادی و تهاجمات فرهنگی ، رنج بردن از بیماری مزمن غرب گرایی و گرفتاری در بستر عملیات های روانی و جنگ شناختی فراگیر با نقشه های گسترده و هدفمند خارجی و توطئه های داخلی، آرام آرام مسیر خود را تحت رهبری و زعامت امام خمینی کبیر و خامنه ای شهید سپری نمود و نزدیک به نیم قرن از دل تهدید ها ، به دستاوردها و فرصت ها یی دست یافتhttps://cmj.ihu.ac.ir/article_210893_35d315920c03d60c9d8b3d2aec19c412.pdfدانشگاه جامع امام حسین(ع)مدیریت بحرانهای اجتماعی3115-794718120260522نقش و تأثیر سلبریتی ها در مدیریت بحران زلزله سال ۱۳۹۶ کرمانشاه1130210769FAحجت اللهمرادیدانشیار، دانشگاه امام حسین(ع)، تهران، ایرانمحمدگودینیدانشگاه جامع امام حسین (ع)0009-0004-9639-563XJournal Article20260118زلزله ۲۱ آبان ۱۳۹۶ کرمانشاه یکی از گستردهترین و پرتلفاتترین بحرانهای طبیعی ایران در دهههای اخیر بود که مدیریت رسمی آن با محدودیتها و چالشهای متعددی روبهرو شد. پژوهش حاضر با هدف بررسی نقش و تأثیر سلبریتیها در مدیریت این بحران، از روش تحلیل گفتمان انتقادی سهبعدی نورمن فرکلاف استفاده کرده و پیامها، پستها، مصاحبهها و فعالیتهای رسانهای و میدانی سلبریتیها را تحلیل کرده است. یافتهها نشان میدهد سلبریتیها با بهرهگیری از سرمایه اجتماعی و شبکههای رسانهای، توانستند آگاهی عمومی را افزایش دهند، مشارکت اجتماعی و جمعآوری کمکهای نقدی و غیرنقدی را تسهیل کنند و پیامدهای روانی و اجتماعی بحران را کاهش دهند. پیامها و کنشهای آنان در سطوح اطلاعرسانی، جمعآوری کمک و حضور میدانی، ضمن تقویت همبستگی اجتماعی، گفتمان بحران را شکل داد و حتی بر پاسخدهی نهادهای رسمی تأثیرگذار بود. با این حال، نبود چارچوبهای نظارتی، فعالیتهای پراکنده و گاه نمادین، چالشهایی نظیر کاهش شفافیت و تداخل با برنامههای رسمی ایجاد کرد. بر اساس یافتهها، تقویت نقش سلبریتیها در مدیریت بحران نیازمند تدوین دستورالعملها، آموزش تخصصی، ایجاد سازوکار همکاری با نهادهای رسمی و ثبت تجارب پیشین است. این مطالعه نشان میدهد که سلبریتیها میتوانند بهعنوان بازیگران مؤثر اجتماعی و ارتباطی، مکمل ظرفیتهای رسمی مدیریت بحران باشند و نقش کلیدی در بهبود پاسخ جامعه به حوادث طبیعی ایفا کنند.https://cmj.ihu.ac.ir/article_210769_952b40b8f0f844a695dd0df1e84eab74.pdfدانشگاه جامع امام حسین(ع)مدیریت بحرانهای اجتماعی3115-794718120260522تحلیل نظاممند مدیریت بحران اثربخش در کاهش پیامدهای اجتماعی–امنیتی بحران با تأکید بر مدیریت دانش (مطالعه موردی: حادثه آتشسوزی بندر شهید رجایی)3158210770FAعلیرضایاوریعضو هیأت علمی پژوهشگاه علوم انتظامی و مطالعات اجتماعی فراجاحسینظفریاستادیار دانشگاه جامع امام حسین (ع)،Journal Article20260223مدیریت بحران در جهان امروز صرفاً محدود به مهار خسارتهای فیزیکی و زیستمحیطی نیست، بلکه ابعاد اجتماعی، اقتصادی و امنیتی هر سانحه را نیز دربرمیگیرد. در دل هر بحران طبیعی یا انسانساز، یک بحران امنیتی و اجتماعی نهفته است؛ بدین معنا که اگر بحران اولیه بهدرستی مدیریت نشود، میتواند به ناآرامیهای اجتماعی و در نهایت به تهدیدی امنیتی تبدیل شود. حادثه آتشسوزی گسترده بندر شهید رجایی در ششم اردیبهشت ۱۴۰۴ از جمله رخدادهای کمسابقهای است که آثار فیزیکی، سازمانی و اجتماعی عمیقی بر جای گذاشت و ضرورت بازنگری در نظام جامع مدیریت بحران کشور را آشکار ساخت. <br />هدف پژوهش حاضر، تحلیل نظاممند مدیریت بحران این حادثه با تأکید بر نقش مدیریت دانش در کارآمدی سامانه فرماندهی و کنترل و پیشگیری از تشدید پیامدهای اجتماعی–امنیتی است. پژوهش با رویکردی کیفی و با استفاده از راهبرد مطالعه موردی انجام شده و روششناسی آن بر اساس مدل پیازپژوهش ساندرز طراحی شده است. دادهها از طریق تحلیل اسناد رسمی، گزارشهای دستگاههای اجرایی (از جمله سازمان مدیریت بحران کشور، سازمان بنادر و دریانوردی، شرکتهای بیمه و هلال احمر)، منابع علمی معتبر دادهها و منابع ثانویه گردآوری و با استفاده از تحلیل محتوای کیفی بررسی شدهاند.<br />یافتههای پژوهش بیانگر آن است که مدیریت دانش، حلقه پیشران کارآمدی سامانه فرماندهی و کنترل در مهار پیامدهای اجتماعی–امنیتی بحران محسوب میشود. نتایج پژوهش نشان میدهد که با تقویت نظامهای تولید، اشتراک و بهکارگیری دانش، میتوان عملکرد سامانه فرماندهی و کنترل را بهصورت نظاممند ارتقا داد و در نتیجه، پیامدهای اجتماعی و امنیتی بحران را بهطور مؤثر مدیریت کرد.https://cmj.ihu.ac.ir/article_210770_cbeb259a70b1005327c5686fcc62e478.pdfدانشگاه جامع امام حسین(ع)مدیریت بحرانهای اجتماعی3115-794718120260522مدیریت بحرانهای اجتماعی ناشی از ریسکهای زیستمحیطی خطوط انتقال گاز: ارائه مدلی برای ارتقای تابآوری اجتماعی5978210771FAمحسنصادقی یارندیمرکز تحقیقات سلامت در حوادث و بلایا، دانشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران0000-0002-2512-8591ایرجمحمدفامگروه ارگونومی، مرکز تحقیقات سلامت در حوادث و بلایا، دانشکده سلامت اجتماعی، دانشگاه علوم توانبخشی و سلامت اجتماعی، تهران، ایران.Journal Article20260224خطوط انتقال گاز به عنوان زیرساختهای حیاتی، ریسکهای زیستمحیطی بالایی دارند که میتوانند منجر به بحرانهای اجتماعی مانند آلودگی منابع آب، آسیب به جوامع محلی و کاهش تابآوری اجتماعی شوند. این مطالعه با هدف ارائه مدلی نوین برای مدیریت بحرانهای اجتماعی ناشی از ریسکهای زیستمحیطی خطوط انتقال گاز، بر اساس تلفیق روشهای ارزیابی ریسک و مدیریت بحران انجام شده است. روش تحقیق مبتنی بر مرور نظاممند منابع، تحلیل انتقادی مدلهای موجود و کاربرد عملی در مطالعه موردی یک خط لوله گاز است. مدل پیشنهادی چرخهای سهمرحلهای (شناسایی خطرات، ارزیابی و کمیسازی ریسک، و اقدامات کنترلی برای ارتقای تابآوری) است که جوامع محلی را در فرآیند تصمیمگیری درگیر میکند. نتایج نشان داد که در طول مسیر خط لوله، سطوح ریسک متوسط (69.8 درصد)، زیاد (18.9 درصد) و خیلی زیاد (11.3 درصد) وجود دارد، با تمرکز بر ریسکهای ناشی از نشت و ترکیدگی که میتوانند بحرانهای اجتماعی مانند آتشسوزی، آلودگی و تعارضات محلی ایجاد کنند. مطالعه موردی حاکی از آن است که اجرای این مدل میتواند کیفیت دادهها را بهبود بخشد، اعتماد اجتماعی را افزایش دهد و تابآوری جوامع در برابر بحرانهای زیستمحیطی را ارتقا دهد. بنابراین، این مدل میتواند چارچوبی مرجع برای سیاستگذاران در مدیریت بحرانهای اجتماعی مرتبط با زیرساختهای انرژی باشد.https://cmj.ihu.ac.ir/article_210771_171ea0330962aa2ddc6252b734a6dc22.pdfدانشگاه جامع امام حسین(ع)مدیریت بحرانهای اجتماعی3115-794718120260522نقش معنویت خداسو در پایداری یا فروریزش گرایش به دین در پسا بحران ، براساس آیات قرآن کریم7999210772FAمحمد حسنحسینیپردیسان بلوار امام صادق علیه السلام خیابان شهید ایمانی مجتمع ملاهادی سبزواری بلوک 1 واحد 34علیمخدومیپژوهشگاه حوزه و دانشگاهJournal Article20241207از دیرباز چگونگی مواجهه افراد با مشکلات در بحرانها از موضوعات مورد علاقه روانشناسان بوده است. در این میان، معنویت مذهبی، غالبا منبع نیروی مهمی هنگام مواجهه فرد با بحران است. از منظر اسلام، خدا، محور معنویت است. این تحقیق با هدف بررسی نقش معنویت بامحوریت خداوند، در پایداری یا فروریزش گرایش به دین در پسا بحران بر اساس آیات قرآن با روش کیفی تحلیل محتوای دینی (فهم پیشرفتۀ متن) انجام پذیرفت. یافتهها حاکیست تفاوت افراد در کیفیت باورهای اعتقادیشان و میزان معنویت خداسوی آنان در پیشا بحران، در نگرش آنان به دین در دوره بحران و هم چنین پایداری یا فروریزش آن در پسا بحران، تاثیرگذار است. افراد قبل از مواجهه با بحران دو دستهاند؛ افرادی که قبل از بحران، دارای معنویت خداسو بودند، پس از مواجهه با بحران، طبق همان گرایش اولیه خود و با تقویت بیشتر پیش خواهند رفت. اما افرادی که تا قبل از بحران، معنویتی خداسو نداشتند در مواجهه با بحران، با هدف بیرون رفت از بحران، به دین و معنویت گرایش پیدا میکنند اما پس از بیرون رفت از آن، گرایش خود را نیز از دست خواهند داد. با بررسی آیات نمونه این پژوهش، شرک، ناشکری، کفر، تسلط شیطان، اسراف، عدم امید به آخرت، پیمانشکنی، خودخواهی و تکبر ، مکر و نیرنگ از عوامل فروریزش گرایش به خدا در پسا بحران میباشد. در مقابل عبودیت، آخرتباوری، صبر، قدردانی، عمل صالح، اعتقاد به رحمانیت خداوند، تذکر و دقت در نعمتهای الهی و اسناد رهایی از بحران به خداوند عوامل ثبات در پسا بحران هستند.https://cmj.ihu.ac.ir/article_210772_5dc87b9c889a527aec3588d388604c3a.pdfدانشگاه جامع امام حسین(ع)مدیریت بحرانهای اجتماعی3115-794718120260522بررسی ناآرامیهای سال ۱۴۰۱ تهران براساس نظریۀ هانتینگتون و مقایسۀ آن با دیدگاههای امام خامنهای101128210773FAابوالفضلامیریدانشگاه جامع امام حسین (ع)0009-0006-0750-000Xسیدعلیحسینیفارغالتحصیل دانشگاه افسری سپاه0009-0001-4591-0716Journal Article20251130ناآرامیهای سال ۱۴۰۱ در تهران و دیگر شهرهای ایران از مهمترین رویدادهای اجتماعی و سیاسی دوران معاصر جمهوری اسلامی بهشمار میآیند و بررسی آنها مستلزم رویکردی چندلایه و تحلیلی دقیق از منظر نظریههای معتبر است. این مقالۀ پژوهشی میکوشد این ناآرامیها را در پرتو دو چارچوب نظری متفاوت – نظریۀ سیاسی ساموئل هانتینگتون درباره تباهی سیاسی و نهادمندی، و دیدگاههای امام خامنهای دربارۀ ساختار ولایت فقیه، نقش دین و الگوی نهادمندی دینی – مورد تحلیل تطبیقی قرار دهد. نظریۀ هانتینگتون بر شکاف میان سرعت نوسازی اجتماعی و ظرفیت نهادهای سیاسی برای مدیریت مطالبات نوظهور تأکید میکند؛ در مقابل، دیدگاه امام خامنهای بر اهمیت ایدئولوژی اسلامی، انسجام ساختار دینی، و کارکرد ولایت فقیه بهعنوان رکن حفظ ثبات، مشروعیت و تداوم نظم سیاسی تمرکز دارد. ارزیابی همزمان این دو رویکرد نشان میدهد که هر یک ابعاد مستقلی از علل، زمینهها و پیامدهای ناآرامیهای ۱۴۰۱ را روشن میسازند و ترکیب آنها میتواند تصویری جامعتر، دقیقتر و چندبعدیتر از وضعیت اجتماعی-سیاسی امروز ایران ارائه دهد؛ تصویری که درک روندهای تحول، چالشها و ظرفیتهای نظام سیاسی را نیز تسهیل میکند.https://cmj.ihu.ac.ir/article_210773_5ae7f70abf821e6cf8b905924585fed4.pdfدانشگاه جامع امام حسین(ع)مدیریت بحرانهای اجتماعی3115-794718120260522شناسایی و اولویت بندی مؤلفه های قدرت و اقتدار نظامی جمهوری اسلامی ایران در مدیریت بحرانهای غرب آسیا از دیدگاه فرماندهان ارشد آجا در استان کرمان153129204725FAمهدیابراهیمی نژاددانشیار گروه مدیریت، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایران0000-0001-9553-3499حمیدرامیاردانش آموخته کارشناسی ارشد، گروه مدیریت، دانشگاه شهید باهنر کرمان، کرمان، ایرانJournal Article20170706هدف پژوهش، شناسایی و اولویتبندی مؤلفههای قدرت و اقتدار نظامی جمهوری اسلامی ایران در مدیریت بحرانهای غرب آسیا از دیدگاه فرماندهان ارشد آجا در استان کرمان است. تحقیق از حیث هدف، کاربردی و از حیث روش، توصیفی و از نوع پیمایشی است. جامعه آماری پژوهش، فرماندهان ارشد آجا در استان کرمان که تعداد آنها 15 نفر است. در این پژوهش تمام جامعه آماری مورد بررسی قرار گرفته است. ابزار جمعآوری اطلاعات پرسشنامه مقایسات زوجی است. بهمنظور اولویتبندی مؤلفههای قدرت و اقتدار نظامی، از آزمون علامت ـ یکی از آزمونهای فرضیه ناپارامتریک ـ استفاده شد. در مرحلۀ بعد براساس شاخصهای شناساییشده و به کمک پرسشنامه تحلیل سلسله مراتبی (AHP) عوامل مؤثر بر ارزشگذاری اولویتبندی شد. برای پردازش دادهها و بررسی فرضیهها از نرمافزار آماری SPSS استفاده شده است. در این پژوهش بهمنظور وزندهی و اولویتبندی عوامل مؤثر شناساییشده، از نرمافزار Expert Choice استفاده شد. بررسی نتایج نشان میدهد هفت مؤلفه مورد نظر بر قدرت و اقتدار نظامی جمهوری اسلامی ایران در مدیریت بحرانهای غرب آسیا تأثیر دارد و بهبود این مؤلفهها موجب افزایش اقتدار و قدرت نظامی جمهوری اسلامی ایران میشود. مهمترین مؤلفه، نیروی انسانی متخصص و با ایمان است که دارای وزن کلی 124/.، و مهمترین معیار نظام فرماندهی مقتدر است.https://cmj.ihu.ac.ir/article_204725_2f594746bdbb848291e5c0b9720ccb77.pdf